Praktijkondersteuner

Een praktijkondersteuner (POH) werkt in een huisartsenpraktijk of gezondheidscentrum en werkt zelfstandig onder verantwoordelijkheid van en in overleg met de huisarts. Een praktijkondersteuner heeft eigen spreekuren en begeleidt en coacht patiënten met chronische (somatische) aandoeningen, ouderen of patiënten met psychische problemen (jeugd en volwassenen). – (Post) Hbo-opleiding

Nicolet is praktijkondersteuner. Bekijk haar verhaal.

 

 

Binnen het vak van praktijkondersteuner zijn er meerdere specialisaties mogelijk:

  • Praktijkondersteuner (POH)
    De praktijkondersteuner met een medische achtergrond ondersteunt de huisarts bij de behandeling van patiënten die een chronische lichamelijke aandoening hebben. Denk hierbij aan diabetes, astma, COPD (bronchitis en longemfyseem) of hart- en vaatziekte.  Ook zijn er POH’ers die  een gedeelte van de palliatieve zorg of oncologische zorg voor hun rekening nemen naast de huisarts, vrouwenspreekuur organiseren, stoppen met roken coach zijn en of zich gespecialiseerd hebben in een van de eerder genoemde aandachtsgebieden. 
  • Praktijkondersteuner Ouderen (POH-O)
    De praktijkondersteuner Ouderen, is een praktijkondersteuner die zich gespecialiseerd heeft in de (hoog) complexe zorg bij ouderen in de eerstelijnszorg. De POH-O heeft naast kennis van chronische ziektebeelden ook kennis heeft van psychische klachten of psychiatrische aandoeningen. Overziet de combinatie en onderlinge verhouding tussen de verschillende klachten.    
  • Praktijkondersteuner GGZ (POH-ggz)
    De praktijkondersteuner GGZ heeft kennis en ervaring op het gebied van uiteenlopende psychische klachten en psychiatrische aandoeningen. Hij/zij moet zelfstandig kunnen werken en eveneens zich kunnen inleven in de soms uiteenlopende posities, belangen en competenties van de verschillende beroepsbeoefenaren uit de eerste en tweede lijn. Verder dient de praktijkondersteuner GGZ in gezamenlijke verantwoordelijkheid met de huisarts, zelfstandig patiënten /cliënten te kunnen behandelen/begeleiden. Doorverwijzen is nodig in geval van ernstige, specifieke en/of psychiatrische problematiek.
  • Praktijkondersteuner Jeugd (POH-jeugd)
    Als praktijkondersteuner Jeugd ondersteun je de huisarts in de zorg voor kinderen en jongeren van 0 tot 23 jaar. Je wordt ingezet voor probleem- en vraagverheldering, laagdrempelige, direct toegankelijke advisering en ondersteuning bij opvoedingsvragen en kortdurende (probleemgerichte) begeleiding en behandeling. Daarnaast is het van belang dat je de inzetbare uren eveneens gebruikt voor indirecte zorg. Denk hierbij aan het informeren en adviseren van derden, en het actief opzoeken van samenwerking met partijen in de jeugd-GGZ in de buurt, zoals (basis)scholen, GGD, wijkteam en gezinscoaches.

 

Wat zijn taken van een praktijkondersteuner?

Het kan per praktijk wat verschillen welke taken de praktijkondersteuner precies uitvoert. Dit ligt aan de patientpopulatie, het aantal patiënten en ook de aandachtsgebieden van je collegae-zorgprofessionals in de praktijk. Onderstaande taken zijn het meest standaard.

  • Intake en anamnese, 
  • Houden van eigen spreekuur voor begeleiding en coaching patiënten; leren omgaan met ziektebeeld, aanpassing levensstijl en gezondheidsbevordering 
  • Voorlichting, advies  en begeleiding geven aan patiënten op medisch of psychisch en psychosociaal gebied  (en of de combinatie) 
  • Heeft kennis over veelvoorkomende chronische aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes mellitus type 2 en astma/COPD
  • Heeft kennis over psychische klachten (o.a. burn-out, rouw, etc. en ook aandacht – en concentratiestoornissen etc.) 
  • Kan begeleiding 
  • Overlegt met andere interne en externe professionals in zorg en welzijn en geleidt patiënt zo nodig door.
  • Heeft kennis van de sociale kaart (netwerken, omgeving en wijk)  
  • Bijhouden zorgdossiers (eigen spreekuur)

De praktijkondersteuner is een wezenlijk onderdeel van het zorgteam en staat in nauw contact met de huisarts en de andere zorgprofessionals. Er is veel intercollegiaal overleg. De praktijkondersteuner ontvangt patiënten in de huisartsenpraktijk en mocht het nodig zijn dan worden patiënten thuis bezocht. De praktijkondersteuner heeft, net als de huisarts, een beroepsgeheim.

 

De praktijkondersteuner functioneert op Hbo-niveau, dat wil zeggen:

  • Zij functioneert met grote mate van zelfstandigheid, en is in staat om binnen het eigen vakgebied gecompliceerde vraagstukken en situaties op te lossen.
  • Zij is in staat om zelfstandig ontwikkelingen op het eigen vakgebied bij te houden, hierover met anderen te communiceren, en deze ontwikkelingen waar zinvol en verantwoord te implementeren in de eigen werkzaamheden. 

De praktijkondersteuner heeft als professional een eigen verantwoordelijkheid voor de uitgevoerde taken. De huisarts blijft eindverantwoordelijk. 

 

Welke opleiding kun je volgen als je praktijkondersteuner wilt worden?

De aankomende praktijkondersteuner volgt een (aanvullende post) hbo-opleiding. Praktijkleren in de vorm van stage is onderdeel van de opleiding. De praktijkondersteuner heeft een zorg-gerelateerde opleiding gevolgd en een aantal jaar werkervaring opgedaan als doktersassistent, verpleegkundige, maatschappelijk werker, jeugdwerker, psychloog en of in een andere rol in de zorg gewerkt. Na het behalen van de specifieke POH-Hbo opleiding kun jij jezelf Praktijkondersteuner noemen; POH, POH-ggz of POH-jeugd. De POH-ouderen zijn veelal praktijkondersteuners met een medische achtergrond die een Hbo-module ouderenzorg in de eerstelijnszorg hebben afgerond.   

 

Competentiegebieden

Om binnen de rollen de diverse terreinen te onderscheiden wordt de term ‘competentiegebied’ gehanteerd. Elk competentiegebied is een verzameling van taken rond een aspect van zorg waarvoor een praktijkondersteuner verantwoordelijkheid draagt. Alle competentiegebieden samen geven invulling aan de rollen en dekken het totale zorgproces, zoals dat wordt verleend door de praktijkondersteuner.
Voor de zorgfuncties binnen de gezondheidszorg is het CanMeds model ontwikkeld. Hoewel oorspronkelijk bedoeld voor medisch specialisten en andere artsen leent het CanMeds-model zich goed om de competentieprofielen van alle professionals binnen de gezondheidszorg te beschrijven, zo ook die van de praktijkondersteuner. In dit model is een aantal competentiegebieden geformuleerd. Deze competentiegebieden zijn: 

1. Vakinhoudelijk handelen.
2. Communicatie met de patiënt.
3. Samenwerken.
4. Organiseren.
5. Maatschappelijk handelen.
6. Wetenschap en onderwijs.
7. Professionaliteit.

Binnen deze competentiegebieden zijn de competenties geformuleerd waarover de praktijkondersteuner dient te beschikken. Competenties zijn de bouwstenen van competentiegebieden (die op hun beurt nodig zijn voor de vervulling van de verschillende rollen). 

 

Kun je werk vinden als praktijkondersteuner?

Er is veel vraag naar praktijkondersteuners in iedere specialisatie. De kans is groot dat je snel een baan vindt als je je diploma op zak hebt. Daarnaast zijn er veel opleiding- en nascholingsactiviteiten waardoor jij je kunt blijven ontwikkelen in de breedte of juist kunt specialiseren. 

 

Over de huisartsenzorg Persoonlijke verhalen

Haar baan als praktijkondersteuner is goed te combineren met haar gezin. Dat ze met kleine aanpassingen de leefstijl van haar patiënten kan verbeteren, vindt ze een van de leukste dingen van haar werk.

Door haar enthousiaste en daadkrachtige handelen, brengt Kubra mensen in beweging. Met haar begeleiding en adviezen, in samenspraak met de huisarts, maakt ze het verschil in het leven van veel van haar patiënten.